T.C Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Sn. Binali YILDIRIM, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı Sn. Dr.Tayfun ACARER, Bilgi Güvenliği Derneği Başkanı Doç. Dr. Mustafa ALKAN, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hüseyin ALTAŞ ve Türkiye Barolar Birliği Başkan Yardımcısı Sn. V. Ahsen ÇOŞAR tarafından açılışı gerçekleştirilen Siber Güvenlik Hukuku Çalıştay’ının birinci gününde Prof. Dr. Hüseyin ALTAŞ başkanlığında, “Temel Sorunlar ” ve “Çözüm Önerileri” başlıklı iki oturum düzenlenmiş, ikinci gününde ise bir günlük ücretsiz “Siber Güvenlik Eğitimi” verilmiştir. Bilgi Güvenliği Derneği üyeleri tarafından verilen eğitimde “Kişisel Verilerin Güvenliği ve Savunma Teknikleri”, “Web Ortamlarında Siber Güvenlik veKoruma” ve “Sosyal Ağlarda Siber Güvenlik ve Korunma Yöntemleri” gibi konular
işlenmiş ve bu eğitimler sırasıyla Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, Burak Çifter ve Uraz Yavanoğlu tarafından verilmiştir.
Toplam 340 kişinin katıldığı Siber Güvenlik Hukuku Çalıştay sonucunda elde edilen çıktılar ve ülkemiz için yapılması gereken hususlar ile ilgili
öneriler aşağıda başlıklar halinde verildi.
1. Günümüzde kişi, kurum ve kuruluşlara ait bilgi varlıklarının hacminin ve çeşitliliğinin
geçmişe oranla ciddi artışlar gösterdiği. Artık bilgi varlıklarımızın çok büyük ölçüde
sayısallaştığı ve bu durumunun gerek kamu gerekse özel iş süreçlerini kolaylaştırdığı.
Geçmişte mümkün olmayan yeni servisleri mümkün hale getirdiği. Ancak bütün
bunların yanı sıra hayatımızın birçok yönünü ve evresini kapsayan siber uzay
altyapısının güvenliğinin sağlanması konusunun ciddi bir problem olduğunun
taraflarca kabul edildiği ve gerekli eylemlerin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiği.
2. Başta Kamu olmak üzere tüm kurum ve kuruluşların birçok hizmetlerini internet
ortamında sunmaya başlamasıyla birlikte bu ortamda yaşanacak olumsuzlukların
kişisel, sosyal ve ekonomik hayatımızı önemli ölçüde etkilediği. Etkili tedbirler
alınmadığı takdirde gelecekte yaşanabilecek olumsuzlukların daha da artacağı.
Oluşabilecek siber güvenlik vakalarının hem maddi hem de manevi zararlar
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, 107/2 Maltepe/ANKARA T.0 312 2311810 F.0 312 2311810 E.bilgi@bilgigüvenligi.org.tr
www.bilgigüvenligi.org.tr
verebileceği. Bu tür zararlarının büyük ölçüde engellenebilmesi için ilgili tüm taraflara
görevler düştüğü.
3. Ülkemizde bilişim ve internet ortamında işlenen suçlar ile ilgili mevcut mevzuat
değerlendirildiğinde, 5237 sayılı “Türk Ceza Kanunu”, 5651 sayılı “İnternet
Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla
Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”, 5070 sayılı “Elektronik İmza Kanunu” gibi
kanunlar ve ilgili yönetmeliklerle siber güvenlik hukuku altyapısının desteklendiği
fakat sadece bu düzenlemelerle günümüz ihtiyaçlarının tümüyle karşılanmasının
mümkün olmadığı.
4. Siber güvenlik hukuku mevzuat çalışmalarında, hukukçu, teknik kişi, sosyologpsikolog
gibi sosyal bilimci vb. farklı disiplinlerinden oluşan mesleki uzmanların katkı
vermesinin hukuki ve teknik altyapı uyumluluğunun sağlanması noktasında önem arz
ettiği.
5. Bireyleri ve toplumu siber güvenlik vakalarının muhtemel olumsuzluklarından
korumak için, mevzuat, standart, eğitim ve denetleme unsurlarının tümünü içerecek
kapsamlı bir altyapının ilgili taraflarının katkı ve katılımıyla oluşturulması gerektiği.
6. Siber güvenliğin sağlanması ve vatandaşlarının her türlü veri ve bilgilerinin
korunmasının yasal güvence altına alınabilmesi için hukuk bütünlüğü içinde ilgili yasa
ve yönetmelikleri içeren mevzuatın siber alandaki günümüz ihtiyaçlarını kapsayacak
biçimde hazırlanması gerektiği.
7. Siber varlıkların sınırlarının ve bu varlıklar arasındaki iletişimin ulusal sınırları aştığı.
Siber ortamda saldırgan ve mağdurların çoğu durumda farklı ülkelerde yer alabildiği.
dolayısıyla siber güvenlik alanında, uluslararası birlikte çalışılabilirlik
mekanizmalarının ve sözleşmelerin önem kazandığı. Önümüzdeki günlerde
uluslararası işbirliklerinin daha da arttırılmasına ihtiyaç olduğu.
8. Türkiye’nin Avrupa Konseyi Üyesi 47 ülke tarafından imzalanan “Siber Suçlar
Sözleşmesini” imzaladığı ve yürürlüğe girmesi için T.B.M.M onayını beklediği. Bu
sözleşmenin Meclis tarafından onaylanmasına müteakip iç hukuka uyarlanması
gerektiği. Bu sözleşme kapsamınca özellikle vatandaşların kişisel verilerinin diğer
ülkelerle paylaşımı hususundaki düzenlemelerin dikkatlice irdelenmesi gerektirdiği.
9. Yasalaşmayı bekleyen “Kişisel Verilerin Korunması Yasa Tasarısının” farklı
görüşlerin, yaklaşım ve kaygılarını da dikkate alarak kapsamlı şekilde değerlendirmesi
gerektiği, bu konudaki yasal boşluğun bir an önce giderilmesine ihtiyaç olduğu.
10. Kişisel verilerinin korunmasıyla ilgili yasal düzenlemelerde, vatandaşlarının gizli
kalması gereken kişisel veri ve bilgisine erişimde, istisnai durumlar olarak tanımlanan
ve tanımlanacak olan hususların açık kriterlere bağlanmasına ihtiyaç olduğu. Bu yasal
düzenlemelerde ülkemizde vatandaşların en önemli kişisel verilerinden olan genetik ve
DNA bilgilerin gizliliğinin sağlanması konularının göz önünde bulundurulması
gerektiği.
11. Siber güvenlik ve kişisel verilerin korunması hususundaki yasal mevzuat
çalışmalarında katılımcılık ve şeffaflık ilkelerinin gözetilmesi gerektiği ve bu
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, 107/2 Maltepe/ANKARA T.0 312 2311810 F.0 312 2311810 E.bilgi@bilgigüvenligi.org.tr
www.bilgigüvenligi.org.tr
düzenlemelerinin hem idarenin hem de halkın talep ve menfaatlerini azami ölçüde
gözetmesinin beklendiği.
12. Kamu kurumları ile bankacılık, telekomünikasyon vb. hizmet sunucu özel
kuruluşlarının kullandıkları bilişim altyapılarının, önceden belirlenmiş ve yasal
düzenlemelerdeki ihtiyaçlara cevap veren standartlara sahip olması gerektiği. Bu
bağlamda öncelikli olarak uluslararası güvenlik standartlarından da faydalanılarak
ulusal siber altyapı güvenliği standartlarının belirlenmesine ve uygulanmasına ihtiyaç
olduğu.
13. Mevzuatta tarifi edilmeyen ve/veya içtihada bağlanmayan siber suçlarının, adli
süreçlerde sorumluluğunun belirlenmesi ve dağıtılması hususlarının zorlaştırdığı;
mevcut Türk Ceza Kanununda tarifi yapılmayan suç ve taraf tanımlarının yapılarak bu
konudaki eksikliklerin giderilmesinin adli süreçlerin hızlı ve sağlıklı ilerlemesi
açısından önem arz ettiği.
14. Fikri ve Sınai Haklar Yasasında, yazılımların eser olarak tanımlandığı ve aynı yasanın
16. Maddesinde yazılımlarının değiştirilmesi hakkının manevi haklar kapsamında
değerlendirildiği ve bu durumun özellikle kullanılan yazılımlarının güvenlik amaçlı
olarak değiştirilmesi önünde engellere sebebiyet verdiği. Bu problemin özellikle
yabacı menşeli savunma sınai yazılımları için çok ciddi bir problem olarak ortada
durduğu ve çözüm beklediği.
15. Başta A.B.D ve batı Avrupa ülkeleri olmak üzere siber suçlarla mücadele için çok
ciddi mali kaynaklarının ayrıldığı, siber güvenlik politika ve strateji belgeleri
oluşturulduğu; Ülkemizde bu yönde eksiklikler olduğu ve bu eksikliklerin ivedilikle
giderilmesine ihtiyaç olduğu.
16. Kamu kurum ve kuruluşlarının siber güvenlik alanında bilgi, beceri ve imkanları
arasında ciddi farklılıklar olduğu; kurumlar arası bu alandaki bilgi ve tecrübelerinin
paylaşılması ve giderilmesi gerektiği.
17. Başta bankalar olmak üzere, ticaret ve hizmet hayatının önemli kuruluşların, şeffaflığı
sağlamak ve hizmet alıcıları bilgilendirmek için yaşanan bilgi güvenliği açıklarını
hesap sahipleri ile veya kamuoyu ile paylaşmaları gerektiği.
18. Ülkemizde siber güvenlik hukuku konusunda daha fazla uzman yetiştirilmesine ihtiyaç
olduğu ve bu konuda üniversitelerin ve kurumların gerekli eğitim, sertifikasyon ve tez
çalışmaları yapılmasına imkan sağlamasının daha çok faydalar getireceği ve sürecin
sağlılık olarak yönetilmesine büyük katkılar sağlayacağı.
19. Ülke ekonomisi, kamu refahı ve güvenliği için çok önem arz eden su, elektrik, gaz,
telekomünikasyon ve finans gibi sektörlerin kullandığı bilişim ve otomasyon
altyapılarının AB Ülkelerinde ve A.B.D’de “Kritik Altyapılar” olarak nitelendirildiği.
Bu tür altyapıların sürekli ve güvenli hizmet verebilmesi için ulusal güvenlik, risk
değerlendirme ve denetleme standartlarının belirlenmesine ihtiyaç olduğu. Kamu, özel
ayrımı yapmadan ülke Kritik Altyapının korunması için hukuki ve teknik
düzenlemelerin ayrıca ve ivedilikle ele alınması gerektiği; bu konuda yürütülecek
bilimsel çalışmaların desteklenmesinin faydalar getireceği.
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, 107/2 Maltepe/ANKARA T.0 312 2311810 F.0 312 2311810 E.bilgi@bilgigüvenligi.org.tr
www.bilgigüvenligi.org.tr
20. Ulusal siber güvenliğin en önemli hukuki altyapısını oluşturacak olan “Ulusal Siber
Güvenlik Yasa Tasarısının” ivedilikle gündeme alınması ve yasalaştırılmasının son
derece önemli olduğu.
21. Bütün bunların yanı sıra Ulusal Bilgi Güvenliği konusunda politika belirlemek, strateji
geliştirmek. Siber Güvenlik Alanında her türlü koordinasyonu sağlamak planlanma ve
uygulamaları gerçekleştirmek. Siber savunma gücünü oluşturmak. Ulusal anlamda
bütün kritik altyapı ve ülke varlıklarını savunmak. Gerektiğinde müdahale etmek ve
toplu saldırılar karşısında gerekli koordinasyonu sağlamak amacıyla BOME, C-SIRT
gibi birimleri de içerisine alan bir “Siber Güvenlik Ulusal Koordinasyon Kurulunun”
ivedilikle hayata geçirilmesi.
22. Yapılan bu ve bundan önceki etkinliklerin ülkemizde siber güvenlik farkındalığının
artmasına katkılar sağladığı gibi 17-19 Mayıs 2012’de yapılacak olan “V. Uluslararası
Bilgi Güvenliği ve Kriptoloji” konferansının da (www.iscturkey.org) ana temasının
“Siber Güvenlik” olarak seçilmesinin ülkemizde bu sürecin daha hızlı olarak gelişmesi
ve yönetilmesine büyük katkılar sağlayacağı.